Σάββατο, 10 Ιανουαρίου 2015

Μικρή Μεγάλη Εβδομάδα, Μαρία Πάλλα

Τις μέρες αυτές είχα την  συντροφιά του εξαιρετικού βιβλίου, που έγραψε η Μαρία Πάλλα "Μικρή μεγάλη εβδομάδα" εκδόσεις ΝΗΣΙΔΕΣ. Θέλησα να μοιραστώ μαζί σας, τα  συναισθήματα που βρήκα απλόχερα στο ταξίδι μου, μέσα από τις σελίδες του υπέροχου αυτού βιβλίου. Προτίμησα όμως να σας παραθέσω αποσπάσματα από τα σχόλια ειδικών,γιατί άγγιξαν τον δικό μου κόσμο όταν το επισκέφθηκα. 
Ευχαριστώ όλους τους αγαπητούς φίλους που έκαμαν πιο εύκολο το ταξίδι μου  με τα σχόλια τους και την Μαρία που με δέχθηκε συνταξιδιώτη της.Ίσως και σεις αν το θελήσετε να πάρετε το ίδιο μέσο και να συναντηθούμε.
Αναστάσιος Ορφανίδης 



Όταν η ιστορία συνάντησε τη λογοτεχνία, όταν η ιστορία έγινε λογοτεχνία

Η Μαρία Πάλλα γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1952. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ., στο Τμήμα Ιστορικών Σπουδών, και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία στη Γαλλία.  Εκτός από τις Απώλειες και τη Μικρή μεγάλη εβδομάδα, τον Ιούνιο του 2006 δημοσίευσε τη νουβέλα "Πυροτεχνήματα στη νύχτα" στο περ. Πάροδος. Κείμενά της, διηγήματα και νουβέλες, έχουν αναρτηθεί ηλεκτρονικά σε διάφορους λογοτεχνικούς ιστότοπους.

Η Μικρή μεγάλη εβδομάδα είναι το δεύτερο βιβλίο της και το πρώτο της μυθιστόρημα, εκτάσεως 443 σελίδων, του οποίου η υπόθεση καλύπτει το χρονικό διάστημα από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 21ου αιώνα, «στη συλλογική μνήμη του χώρου της Θεσσαλονίκης, των Βαλκανίων και του Αιγαίου, ο οποίος διευρύνεται προς την Ελλάδα, τον Ελληνισμό και τον κόσμο» και έχει ως θέμα του την εξιστόρηση της πορείας ζωής τεσσάρων γενεών. 
- Με αφορμή κάποιες φωτογραφίες η συγγραφέας εμπνεύστηκε τον μυθιστορηματικό της κόσμο, έναν κόσμο πολυπρόσωπο και εξόχως ζωντανό, του οποίου η ιστορία γίνεται αντικείμενο αφήγησης σε δέκα κεφάλαια και έναν επίλογο. Κάθε κεφάλαιο επιγράφεται με το όνομα μίας ημέρας, «Κυριακή», «Δευτέρα», «Τρίτη», τα τρία πρώτα. Η Τετάρτη, η Πέμπτη και η Παρασκευή απλώνονται σε δύο κεφάλαια: πρωί και βράδυ. Μετά το «Σάββατο» ακολουθεί ένας «Επίλογος», στον οποίο μας δίνονται με τρυφερότητα οι τελευταίες πληροφορίες για τους ήρωες, μετά το τέλος της υπόθεσης.

Η συγγραφέας, δεν έχει επιλέξει αβασάνιστα τον συγκεκριμένο τίτλο. Φυσικά, αφού διαβάσει κάποιος το μυθιστόρημα, καταλαβαίνει ότι η εβδομάδα αυτή είναι ο εικοστός αιώνας. Γιατί, όμως, «μικρή»; Γιατί, όπως διευκρινίζει η Πάλλα, «για μας που ζήσαμε μέρες του [.] πέρασαν σαν μια ανάσα, σαν μια εβδομάδα». Το «μικρή» αναφέρεται επίσης στις μικρές ιστορίες των ανθρώπων του μυθιστορήματος και τη μικρή αλλά όχι ασήμαντη ιστορία της Θεσσαλονίκης. Το «μεγάλη» παραπέμπει στην εβδομάδα των παθών. Μία εβδομάδα παθών ήταν ο εικοστός αιώνας που, κατά τη συγγραφέα, «γέμισε την ανθρωπότητα πόνο και απόγνωση». 
Πρόκειται για ένα πολυπρόσωπο μυθιστόρημα, από τα πλέον πολυπρόσωπα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Περισσότερα από εξήντα πέντε πρόσωπα συμμετέχουν στη δράση, σε ένα συναρπαστικό και περιπετειώδες χρονικό τεσσάρων γενεών και δεκατριών οικογενειών. Παράλληλα, μία ενδελεχής «ακτινογραφία» της πόλης της Θεσσαλονίκης αλλά και της ιστορίας της χώρας, των Βαλκανίων και των σημαντικών γεγονότων και ανακατατάξεων του κόσμου. 
Οξυδερκής και εξόχως γλαφυρή, η Πάλλα δεν κάνει ιστορία αλλά μία εντυπωσιακή κατάθεση γεγονότων για το κλίμα της εποχής, με στοιχεία και ντοκουμέντα, ισορροπώντας με επιδεξιότητα ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό. Τα γεγονότα ενσωματώνονται στη μυθοπλασία και, αντίστροφα, η ιστορία που αποτελεί την υπόθεση του έργου ενσωματώθηκε στα γεγονότα της ιστορίας.
Η γλώσσα της δεν είναι ούτε δημοτική ούτε καθαρεύουσα, είναι όλος ο πλούτος της ελληνικής, όπως έχει καταξιωθεί από τη χορεία των μεγάλων λογοτεχνών, με έναν όμως εντελώς προσωπικό τρόπο, συμπεριλαμβανομένων των θρακιώτικων, των αρχαίων, ακόμη και των σεφεραδίτικων.
 Ο λόγος, χωρίς να χάνει τη δύναμη της γλωσσικής εκφραστικής του δυνατότητας, εξακτινώνεται συγκινησιακά, μετουσιώνοντας την ιστορία μιας υποτιθέμενης αληθινής ζωής σε κείμενο καθαρής λογοτεχνικής αξίας. Πρόκειται για τη δημιουργία μίας άλλης πραγματικότητας, μετουσιωμένης λογοτεχνικά, που ισορροπεί τη συγκίνηση με την αποδοχή μίας αναπόφευκτης αλήθειας, που είναι η ίδια η ζωή και η ζωή μας. –
Στο εκτενές, και γραμμένο με μαστοριά, μυθιστόρημα της Μαρίας Πάλλα αποτυπώνεται όσο σε λίγα κείμενα η συλλογική περιπέτεια της πόλης από μια «Κυριακή» (ή από το 1919) έως το επόμενο «Σάββατο» (ή έως το 2004). Πρόκειται, όπως σημειώνει η συγγραφέας, για «τέσσερις γενιές ανθρώπων, τις μικρές ιστορίες τους, την ιστορία της πόλης στον 20ό αι. που κύλησε νερό, άπιαστος σαν πνοή ανέμου». 
Αξιοποιώντας πληροφορίες από φωτογραφίες, αφηγήσεις, περιοδικά, βιβλία και άλλα «ψίχουλα της ιστορίας», η συγγραφέας κεντάει στο εργόχειρό της τη μυθοποίηση αλλά και την απομυθοποίηση της Ιστορίας και μας φέρνει πολύ κοντά σε πραγματικούς ανθρώπους: άνδρες, γυναίκες και παιδιά που βιώνουν τις καθημερινές πραγματικότητες στη Θεσσαλονίκη, καθώς η πόλη διέρχεται τις συμπληγάδες του 20ού αι. 
Ασφαλώς χρειάζεται και μια δεύτερη ανάγνωση, αλλά με το πρώτο κιόλας διάβασμα η Μαρία Πάλλα μάς έχει μετακενώσει αυθεντική συγκίνηση και μας έχει μεταδώσει το χρώμα κάθε εποχής και την αίσθηση της ιστορίας της μικρής ανθρώπινης κλίμακας.

Δεν προσπάθησα να καταλάβω, αλλά αφέθηκα στη μαγεία της αφήγησης, αδιαφορώντας για τη σύγχυση που μου είχε δημιουργηθεί. Όταν έφτασα στο τέλος του μυθιστορήματος, κατάλαβα πόσο μάταιη θα ήταν μια τέτοια προσπάθεια. Η ιστορία αυτή δεν ενδιαφέρεται για την ατομικότητα αλλά για τη συλλογικότητα. Και η αφηγηματική φωνή το ξεκαθαρίζει αυτό ήδη από την αρχή

πηγή:
post_16.htmlhttp://www.nissides.gr/greek/logotexnia/1.html
Γιώργος Καλλίνης, Ο χρόνος ως τόπος (ομιλία στην παρουσίαση του βιβλίου στον ΒΙΒΛΙΟ-ρυθμό, 31.3.2011)
Ευσεβία Χασάπη, Η Μαρία Πάλλα και το λογοτεχνικό έργο της (κείμενο που διαβάστηκε στην παρουσίαση του βιβλίου στον ΒΙΒΛΙΟ-ρυθμό στις 31.3.2011)
(Γιώργος Αναστασιάδης, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΠΟΛΙΣ, τεύχ. 14)
Βιβή Ζωγράφου-Πόνσε , δημοσιογράφος, Κυριακάτικη ΑΥΓΗ, 21.8.2011
http://annagelopoulou.blogspot.gr/2011/04/blog-post_16.html



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου