Σάββατο, 23 Μαΐου 2015

Περί Ονου Σκιάς: Φεστιβαλικές Ταινίες

πηγή:agelioforos.gr
Γράφει ο Αχιλλέας Ψαλτόπουλος,Σκηνοθέτης, Ηθοποιός, Κριτικός,achillespsalt@hotmail.com

Kαι το φετινό Φεστιβάλ Καννών πλησιάζει στο τέλος του. Και η ζέστη έχει κτυπήσει κόκκινο. Ο αστακός είναι κόκκινος. Αλλά ο «Αστακός» του Λάνθιμου είναι γκρι, γιατί πήρε μάλλον χλιαρές κριτικές από τους πλέον έγκυρους γαστρονόμους κριτικούς. Μαύρη και ιδιόρρυθμη κωμωδία με παγερό χιούμορ, που δεν βρίσκει πάντα τον στόχο της, και με προβλέψιμο τέλος, επαινέθηκε κυρίως λόγω της αξιόλογης ερμηνείας του Κόλιν Φάρελ. Λαμβάνοντας, όμως, υπ’ όψιν ότι φέτος πρόεδροι της Κριτικής Επιτροπής είναι οι Αδελφοί Κοέν που αρέσκονται σε τέτοιου είδους χιούμορ, οι πιθανότητες για βράβευση δεν έχουν εξανεμισθεί. Και μη φαντάζεστε πως επειδή μια ταινία παίζεται στις Κάννες, είναι πάντοτε ενδιαφέρουσα. Το φεστιβαλικό «είδος», χάριν της ποιότητας, μπορεί να προκαλέσει ατέλειωτα χασμουρητά. Τρανή απόδειξη, η φωτογραφία 1 του άρθρου .

Κατρίν Ντενέβ, Εμανουέλ Μπερκό, Ροντ Παραντό και οι περί αυτών, σε βαθύ ύπνο, κατά την προβολή της ταινίας της δεύτερης «Στάσου ψηλά» (κι αγνάντευε).


Και μια συμβουλή στους τοπικούς ερασιτεχνικούς και ημιερασιτεχνικούς θιάσους. Είναι καλό να καταπιάνεστε με κλασικά και μοντέρνα κλασικά έργα. Αρκεί να ξέρετε τι να τα κάνετε, τι θέλετε να πείτε μ’αυτά και να μπορούν οι συμμετέχοντες και οι συντελεστές σας να ανταπεξέλθουν ευπρεπώς στις δυσκολίες που παρουσιάζουν τέτοια έργα. Αλλιώς οι μόνες λύσεις για τους θεατές σας είναι ο βαθύς ύπνος (για να αποφύγουν το μαρτύριο της κακοποίησης) ή η αποχώρηση από την αίθουσα.



Φεστιβάλ στις Κάννες με φρέσκες ταινίες και στις εδώ αίθουσες Φεστιβαλικές ταινίες περσινής κοπής, που στριμώχνονται όπως-όπως για το κλείσιμο της χειμερινής σεζόν. Άλλωστε οι πρώτοι θερινοί άνοιξαν.

Έχουμε και λέμε, λοιπόν.

«Ένα κορίτσι γυρίζει σπίτι μόνο του τη νύχτα» της Ιρανής Άνα Λίλυ Αμιρπούρ. Μόνο που το κορίτσι είναι ολίγον Βρικόλακας με τσεμπέρι και ερωτεύεται αγόρι μεταμφιεσμένο, λόγω πάρτι, σε Δράκουλα. Για να ανταπεξέλθει, παίρνει συμβουλές από έμπειρη και ατρόμητη πόρνη που κυκλοφορεί την νύχτα, και «ανακουφίζει» διάφορα αρσενικά που νυχτοπερπατούν, για να πουλήσουν ή να αγοράσουν τις δόσεις τους.. Κι όλα αυτά στο Θεοκρατικό Ιράν ;! Θα τους κάψει ο Αλλάχ. Μην ταράζεστε. Μπορεί οι πάντες να μιλούν και να ντύνονται Ιρανικά, όμως η ταινία γυρίστηκε στην Καλιφόρνια και είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Αμιρπούρ. Κάτι σαν πτυχιακή της. Κι εκεί που θα περίμενες να δεις μια τρελή κωμωδία ή σάτιρα, η Αμιρπούρ ζήλεψε το εξαιρετικό «Άσε το κακό να μπει» και πήρε στα σοβαρά το θέμα της επιμηκύνοντας ανυπόφορα τους χρόνους της. Κάποιες σκηνές, όπως αυτή του ραντεβού των 2 εραστών στο εξωτερικό του φωτισμένου εργοστάσιου, λειτουργούν. Το ίδιο και η φροντισμένη ασπρόμαυρη φωτογραφία. Οι φεστιβαλιστές την λάτρεψαν. Εγώ πάλι, όχι.



«Η Φυλή», πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του Ουκρανού Μίροσλαβ Σλαμποσπίτσκι με σπουδές στο Κίεβο και δουλειά εκεί και στην Αγ. Πετρούπολη. Και πείρα στην ΤV. Η ταινία θα μπορούσε κάλλιστα να τιτλοφορείται «Η Μούγκα της Στρούγκας», αφού εκτός από τους φυσικούς ήχους, δεν ακούς καμιά ανθρώπινη συνομιλία, ούτε υπάρχει ίχνος μουσικής επένδυσης. Αλλά και τίποτα δεν διαρρέει προς τα έξω απ’ όσα φρικτά και βίαια συμβαίνουν στην ανώτερη τάξη του Οικοτροφείου Κωφαλάλων. Βεβαίως, αυτά είναι χιλιοειπωμένα παιχνίδια σκληρότητας και επικυριαρχίας μεταξύ εφήβων και των καταπιεσμένων νεότερών τους, με εξαίρεση πρωτοτυπίας τα δυο κορίτσια του Οικοτροφείου, που συναινούντων των συνομηλίκων τους αγοριών, εκπορνεύει συστηματικά ο εις των καθηγητών τους, εκδίδοντάς τες στους περαστικούς φορτηγατζήδες. Την μία απ’ αυτές θα ερωτευθεί ο ανώνυμος πρωταγωνιστής της ταινίας (φωτό 2 άρθρου)




θα πιστέψει πως κι αυτή είναι ερωτευμένη μαζί του και το ξεχειλωμένο όσο και αδιάφορο δράμα θα κορυφωθεί. Ξεχειλωμένο, γιατί ο Σλαμποσπίτσκι σκόπιμα επιμηκύνει τους χρόνους στατικών σκηνών του, όπως αυτή της αίτησης των δύο κοριτσιών για διαβατήρια, της αίτησής τους για Ιταλική βίζα, την έρευνα του πρωταγωνιστή στα ντουλάπια του καθηγητή-νταβατζή, την τελική άνοδό του στους νυκτερινούς κοιτώνες. Έτσι η ταινία του ξεπερνάει τις 2 ώρες. Αδιάφορο, γιατί ο Σλαμποσπίτσκι κινηματογραφεί τους πάντες από απόσταση, μη επιτρέποντας την ταύτιση του θεατή με κανέναν από τους αντιήρωές του. Γιατί όλοι τους χρησιμοποιούν άφθονα την νοηματική γλώσσα που για την πλειονότητα των θεατών είναι ακαταλαβίστικη. Γιατί κάπου στην αρχή δείχνει ένα οικοτροφείο πλήρες μαθητών και καθηγητών, οι οποίοι στη συνέχεια ως δια μαγείας εξαφανίζονται. Γιατί μας κάνει να νοσταλγούμε να ξαναδούμε υποδειγματικές ταινίες πάνω στο θέμα, όπως το «Διαγωγή Μηδέν» του Βιγκό ή το «Εάν…» του Άντερσον. Οι φεστιβαλιστές την λάτρεψαν. Εγώ πάλι, όχι. Όσον αφορά την δήθεν αλληγορία του, πάνω στην σημερινή κατάσταση στην Ουκρανία : Μύθος. Δεν υπάρχει καμιά κινηματογραφική αναγωγή τέτοιου είδους, αφού υιοθετείται ένα τόσο κλειστό και ιδιαίτερο σύστημα που παραπέμπει σαν σημαινόμενο μόνο στον εαυτό του.

«Τα σύννεφα του Σιλς Μαρία», σε σενάριο και σκηνοθεσία του έμπειρου Γάλλου ΟλιβιέΑσαγιάς, πάνω σε μια ιδέα της Μπινός και κατά 90% αγγλόφωνη, με συγχρηματοδότηση του οίκου μόδας Σανέλ. Εδώ το καλό σινεμά. Με διακριτικές τιμητικές υποκλίσεις σε σημαντικά πρόσωπα και έργα του κινηματογραφικού παρελθόντος : Από το «Όλα για την Εύα» του Μάνκιεβιτς μέχρι τα «Πικρά Δάκρυα της Πέτρα φον Καντ» του Φασμπίντερ, με αποκορύφωμα τα αποσπάσματα βουβής ταινίας του 1924, του Άρνολντ Φανκ όπου καταγράφεται το φαινόμενο Φιδιού Μαλόχα, δηλ. ιδιόμορφου ερπετοειδούς σχηματισμού συννέφων πάνω από στενή κοιλάδα των Άλπεων, με λίμνη. 40 φεύγα σταρ θεάτρου-κινηματογράφου, η Μαρία Έντερς (άλλη μια αξιόλογη ερμηνεία της Ζιλιέτ Μπινός), με τα πολλά, πείθεται να πρωταγωνιστήσει ξανά στο έργο «Φίδι Μαλόχα» του νεκρού πια με αυτοκτονία μέντορά της Βίλχελμ Μέλχιορ (αναφορά στον Λάνγκ; στον Παμπστ;) που την είχε αναδείξει σε σταρ, πριν από πάνω μια εικοσαετία. Μόνο που τότε έπαιζε την ξελογιάστρα Σίγκριντ, ενώ τώρα καλείται να παίξει την ώριμη Ελένα που το πάθος της για την Σίγκριντ την οδηγεί στην αυτοκαταστροφή. Δίπλα στην Μαρία, η προσωπική γραμματέας, φίλη, σύμβουλος, συνοδός, νταντά, κλπ. η νεαρή Βαλ (η Κρίστεν Στούαρτ με Σεζάρ Β΄ Γυναικείας Ερμηνείας, η 1η αγγλόφωνη ηθοποιός που κερδίζει αυτό το καθαρά Γαλλικό Βραβείο). (φωτό 3 άρθρου) 


Καθώς οι προκαταρκτικές πρόβες προχωρούν, με τις 2 γυναίκες απομονωμένες ψηλά στις Άλπεις, τα όρια ανάμεσα στους ρόλους και στους πραγματικούς τους εαυτούς θα ξεθωριάσουν, ενώ οι ιδεολογικές τους αντιθέσεις λόγω διαφοράς ηλικίας, νοοτροπίας και κοσμοθεωρίας θα κορυφωθούν. Ο επίλογος θα δοθεί στο Λονδίνο, μήνες μετά, με το ανέβασμα του έργου. Με σταθερά, διακριτικά και επικεντρωμένα βήματα ο Ασαγιάς φτάνει στο αμφιλεγόμενο αισιόδοξο τέλος του. Μπορεί η Μαρία να γεύεται την πανωλεθρία του χρόνου. Μπορεί το Star System να στρέφεται πια στα ερωτικά σκάνδαλα και όχι στις αληθινές ερμηνευτικές αξίες, αλλά πάντοτε θα υπάρχουν νέοι δημιουργοί που θα αδιαφορούν για το πέρασμα του χρόνου και τους σταρ του συρμού και θα επενδύουν στην πραγματική ποιότητα. Όπως ο νεαρός κινηματογραφιστής που εμφανίζεται προς το τέλος. Η παρουσία δε του Χανς Τζίσλερ (Στο πέρασμα του Χρόνου) και της Άνγγελα Βίνγκλερ (Η χαμένη τιμή της Καταρίνα Μπλουμ) στη διανομή, προσθέτει ακόμα περισσότερο κύρος στην ταινία. «Τα σύννεφα του Σιλς Μαρία», θα μπορούσαμε να πούμε, λειτουργούν σαν αντίποδας του επιφανειακού «Οδηγού Ευτυχίας» του Κρόνεμπεργκ, που προβλήθηκε στο ίδιο Φεστιβάλ. Και για όσους νοιάζονται: Τρανταχτό αντίστοιχο πραγματικό παράδειγμα του «Φιδού Μαλόχα», είναι το Sleuth του Σάφφερ. Στην αριστουργηματική ταινία του 1972, ο Μάικλ Κέιν έπαιζε τον νεαρό εραστή απέναντι στον ώριμο συγγραφέα του Λώρενς Ολιβιέ. Στο remake του 2007, έπαιζε πια τον ώριμο συγγραφέα, ενώ τον αρχικό του ρόλο είχε αναλάβει ο Τζουντ Λο.

Χαρμόσυνα νέα για την γυναικάρα Σοφία Βεργκάρα. Το όνομά της προστέθηκε σαν Αστέρι στο πεζοδρόμιο του Hall of Fame του Χόλυγουντ. Απολαύστε την, περιχαρή, στην φωτογραφία 4 του άρθρου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου