Τετάρτη, 7 Οκτωβρίου 2015

Γενί Τζαμί Θεσσαλονίκης,Βιταλιάνο Ποζέλι και το παλιό κάθετο ηλιακό ρολόι

μελέτη συντεταγμένων Στέφανος Νούτσιας<απόκλιση τοίχου ανάρτησης 46,61 δυτικά>

Γενί Τζαμί Θεσσαλονίκης,Βιταλιάνο Ποζέλι και το παλιό κάθετο ηλιακό ρολόι 



Το τελευταίο τζαμί που χτίστηκε στην Θεσσαλονίκη και το μοναδικό της συνοικίας Χαμηδιέ ήταν το Γενί τζαμί. Είναι δημιούργημα του  αρχιτέκτονα Βιταλιάνο Ποζέλι, το οποίο χτίστηκε το 1902 με εντολή του σουλτάνου Αμπντουλχαμίτ Β'.Άλλα έργα του που σώζονται στην πόλη είναι το το Γ' Σώμα Στρατού,το Διοικητήριο, η βίλα Αλλατίνι, το κτίριο της παλιάς Φιλοσοφικής σχολής του Αριστοτελείου, η Καθολική και η Αρμενική εκκλησία .



Το Γενί Τζαμί υπήρξε Τόπος λατρείας των Εβραίων  που εξισλαμίστικαν και επονομάσθηκαν Ντονμέδες (ένα κίνημα που ξεκίνησε τον 17ον αιώνα), οι οποίοι είχαν αναλάβει και την δαπάνη ανέγερσης του.  Διέθετε μιναρέ που διασώθηκε μέχρι το 1923, έτος κατεδάφισης του μετά την ανταλλαγή πλυθησμών .
Οι πρόσφυγες από το 1923 μέχρι το 1924 φιλοξενήθηκαν  στο υπέροχο αυτό κτίσμα, ενώ απο το 1925 μέχρι το 1963 στεγάστηκε το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης. Σήμερα είναι εκθεσιακός χώρος του Δήμου Θεσσαλονίκης . 

Από τον σεισμό της Θεσσαλονίκης το 1978, έγιναν πολλές καταστροφές στο κτίριο. Τα προγράμματα της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Θεσσαλονίκης, βοήθησαν στην αποκατάσταση τους.

Επί  δημαρχίας Μπουτάρη το 2013, λειτούργησε για μία φορά και πάλι ως τόπος προσευχής των μουσουλμάνων. Πέρασαν 88 χρόνια, για να δοθεί άδεια σε 30 φοιτητές της Κομοτηνής να κάνουν την προσευχή τους στο Γενί Τζαμί.


Στο προαύλιό του φυλάσσεται πλούσια συλλογή μαρμάρινων γλυπτών της Ρωμαϊκής εποχής και των πρωτοχριστιανικών χρόνων  από ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη.


Οι επιρροές του  Ποζέλι που είναι εμφανείς στο Γενί τζαμί, έχουν αφετηρία την περίοδο παραμονής του στην Κωνσταντινούπολη.
Η κύρια είσοδος ακολουθεί τον άξονα της Μέκκας. 
Το ηλιακό ρολόι, στον μεσημβρινό τοίχο του τζαμιού με δυτική απόκλιση 46,61μοίρες, αφιερώθηκε από τον διευθυντή της αυτοκρατορικής προπαρασκευαστικής σχολής Μοναστηρίου συνταγματάρχη Ali Sahli από την Προύσα.

Η Οθωμανική επιγραφή που φέρει < γυρίστε τα ρολόγια σας 10 λεπτά πίσω>, μπορεί ν'αποτελεί αναφορά στην συνήθεια των Ντονμέδων να εκπληρώνουν δημόσια όλες τις απαιτήσεις της Ισλαμικής θρησκείας αλλά με μικρές αλλαγές.Για παράδειγμα οι Ντονμέδες σταματούσαν το Ραμαζάνι καθημερινά 5 λεπτά πρίν από την λήξη του. 


φωτογραφίες: Στέφανος Νούτσιας
κείμενο: Τάσος Ορφανίδης 




πηγή: Βικιπαίδεια ,efsyn , academia.edu,ikee.lib.auth.gr(Αθ Κονσούλα)





2 σχόλια:

  1. Πάρα πολύ ωραίο άρθρο και φωτογραφίες, ευχαριστούμε θερμά !!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Υπέροχο κείμενο το ίδιο και οι φωτο!!!!!Μπράβο!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή