Τρίτη, 25 Οκτωβρίου 2016

το κονάκι μου, ένα καταφύγιο ζωής


Η ψυχή αγαλλιάζει στην διαδρομή των αναμνήσεων.

Mέρα συννεφιασμένη, με τη σόμπα αναμμένη, το ραδιόφωνο στον 9,58 να παίζει χαμηλά, έμεινα στις σκέψεις μου να συνοδεύονται από λέξεις. Συχνά χανόμουν στις σκέψεις μου, μέχρι που μου έγινε συνήθειο.

Κάποτε ονειρευόμουν να φτιάξω ένα δικό μου κονάκι ,κατάδικο μου. Το ‘χα απ’ εδώ το ‘χα από εκεί, μέχρι που τα κατάφερα. Βρέθηκα από σύμπτωση να απολαμβάνω τη ζεστασιά του σπιτιού  φίλων μου σ’ ένα από τα πιο παλιά χωριά της ορεινής Χαλκιδικής, με το περίεργο όνομα Βραστά η Βράσταμα. 

Η κουβέντα το ‘φερε και το σπίτι των ονείρων μου, φάνηκε μπροστά μου να περιμένει υπομονετικά την απόφαση μου.Δύο αιώνες πριν υπολογίζεται η ζωή του.

Η γριά Μαλαμάτω φάνταζε με τη μαγκούρα της να κυνηγά τις σαύρες, τα φίδια, τα ποντίκια, συγκάτοικους της στο πέτρινο  με τα ντουβάρια το χοντρά , τα ακατέργαστα δοκάρια ,τις αγκριδιές και τα σινάζια. Τα ξύλινα πατώματα του έτριζαν σε κάθε βήμα, λες και μας περίμενε από κάτω η γριά για να μια διώξει, ανεπιθύμητους επισκέπτες. Μέσα από τις μεγάλες τρύπες της κεραμοσκεπής του, αγνάντευες τον ουρανό που χαμογελούσε ειρωνικά στο παιχνίδι των εντυπώσεων μας. 

Ένα κρεβάτι μονό μας έκανε χώρο να καθίσουμε, εκεί που ο  εγγονός της έβαζε το χέρι του ανάμεσα στα κάγκελα  για να του φεύγει η φαγούρα. Παραθύρια μεγάλα και μικρά,με  σπασμένα τα τζάμια στα περισσότερα, άφηναν να περνούν αλώβητες οι φωνές αυτών που το κατοίκησαν, να μας καλωσορίζουν. Πολλές οι οικογένειες που πέρασαν από εδώ μα εγώ προτίμησα να κρατήσω το όνομα της γριάς Μαλαμάτως. Έτσι το ονόμασα το κονάκι μου, έδωσα το όνομα της στη μνήμη της "το σπίτι της Μαλαμάτως"

Μια γέρικη μουριά με τη μεγάλη κουφάλα της κατέγραφε τους σπάνιους επισκέπτες της αυλής.Κάποτε οι μεταξοσκώληκες ζούσαν τις οικογένειες με το μικρό εισόδημα που τους πρόσφεραν.Η ετοιμόρροπη αποθήκη του στην είσοδο της αυλής φάνταζε το μεγαλείο της εποχής της.



Στάθηκα απ’ έξω να το καμαρώσω κι οι άλλοι με κοιτούσαν περίεργα λέγοντας «το γκρέμι καμαρώνεις,τι του βρίσκεις». Κι όμως εγώ ήξερα.Με την πρώτη ματιά έφερα στη μνήμη μου το παλιό μας σπιτικό στη Θεσσαλονίκη,πέτρινο διώροφο που κατέληξε οικοδομή την εποχή της τσιμεντοποίησης των πάντων. Εδώ στο πέτρινο του χωριού, θα επανέφερα παλιές μνήμες από το σπίτι που αγάπησα, που αρνιόμουν την κατεδάφιση του, αλλά κανένας δε μ’ έλαβε υπόψη του, είχαν προτεραιότητα οι ανάγκες της οικογένειας .
Πλησίασα πάλι στην ετοιμόρροπη εξώπορτα, είχε μια σκάλα μισογκρεμισμένη που οδηγούσε στον πάνω σπίτι, εκεί όπου στεγάζονταν τα δωμάτια για κάθε οικογένεια . Στο βάθος του ισόγειου ήταν ο στάβλος για τα ζώα, ενώ το δάπεδο είχε στρώματα κοπριάς μέχρι που αποκαλύφθηκε ένα μοναδικής αξίας καλντερίμι. Στο διπλανό χώρο φυλάσσονταν το κάρβουνο και τα άχυρα. 

Όταν καταφέραμε ν’ ανεβούμε στο πάνω μέρος του σπιτιού, βρεθήκαμε σε τέσσερις χώρους χωρισμένους με τσατμάδες, ενώ ο κάθε χώρος είχε το τζάκι του. Εκεί ζούσαν τέσσερις οικογένειες, κάθε μία είχε το δικό της δωμάτιο. Η γριά Μαλαμάτω με τους γιους της και τα παιδιά τους. Οι προσθήκες και μετατροπές του σπιτιού σύμφωνα με τις ανάγκες τους ήταν αναμενόμενο κακό, ενώ στην ανακατασκευή του με δυσκολία το επανέφεραμε περίπου στο αρχικό του σχέδιο.
Στον όροφο έμειναν δύο δωμάτια, τα άλλα δύο ενώθηκαν σ’ ένα μεγάλο σαλόνι, ενώ εξυπηρετούνται από μία τουαλέτα. Κάθε χώρος κράτησε το τζάκι του όπως ήταν. Τα δύο μπαλκόνια του έχουν θέα προς τη θάλασσα. Η παλιά σκάλα αντικαταστάθηκε με μία κρεμαστή σκάλα με πολύ καλό πάτημα σε κάθε σκαλοπάτι. Πρωτότυπη τεχνική από έναν Αλβανό τεχνίτη.Το πάτωμα ξύλινο, ενώ η βάση σε κάθε τζάκι στο ξύλινο δάπεδο είχε υποστυλωθεί με πηλό. Όταν ο επισκέπτης  παρατηρεί από το ισόγειο τη ξύλινη βάση του, αναρωτιέται τι είναι ετούτο! 
Στο ισόγειο, ο στάβλος έγινε κουζίνα με τον προθάλαμο του σπιτιού, ενώ οι αποθήκες μετατράπηκαν σε δύο δωμάτια και μία τουαλέτα.Ο βράχος στο ένα δωμάτιο έγινε πέτρινο κρεβάτι και τα σκαλοπάτια από τη παλιά σκάλα καρφώθηκαν στον τοίχο για να επικοινωνεί το κάτω δωμάτιο με το επάνω μέσω μίας γκλαβανί (καταπακτή).
Δύο πολύ μεγάλα τζάκια προστέθηκαν για να πρόσφερουν θαλπωρή με τη ζεστασιά τους.

Το αγαπημένο μου σημείο του σπιτιού, είναι ο χώρος του γραφείου μου, δίπλα στο παραθύρι με θέα τα σπίτια του χωριού, την θάλασσα μακριά και τους γύρω λόφους. Ένα τζάκι σιγοκαίει τον χειμώνα, να μου κρατά παρέα στις σκέψεις και τις λέξεις μου. 
Το αγαπημένο μέρος της παρέας είναι το  δωμάτιο στο ισόγειο, με ένα μεγάλο κυκλικό καναπέ και το τζάκι στην γωνία.Το καλό κρασί η μουσική και οι κουβέντες της παρέας δεν τελειώνουν ποτέ, όσο κρατά η διάθεση.Ατέλειωτες νύχτες φιλοξένησαν καλές παρέες, με συζητήσεις γύρω από τα επίκαιρα θέματα, παιχνίδια επιτραπέζια, ποτό με εξαιρετικό σπιτικό μεζέ.Συνήθως κάποιος βρισκόταν στη παρέα να παίζει κιθάρα η κάτι άλλο, άλλος να σιγοτραγουδά για να παρασέρνει τους υπόλοιπους στην γλυκιά ατμόσφαιρα, με νότες τη χαρά και την ευχαρίστηση.

Θυμάμαι με συγκίνηση τον φίλο μου Παναγιώτη που μας άφησε πρόωρα , να έχει κουβαλήσει τα εργαλεία του και την ξυλεία στο άδειο δωμάτιο, με μαθητή εμένα που δεν χαμπάριαζα από κατασκευές τότε. Τώρα μπορώ να ισχυρισθώ ότι έχω μάθει.
Καναπέδες, το μεγάλο τραπέζι της κουζίνας, πιατοθήκη, κάβα για τα ποτά, κρεμάστρες ήταν λίγα από τα πολλά που κατασκευάσαμε. 
Για τις οινοποσίες των καλών ημερών, επιδιορθώσαμε  το καδί έξω στην αυλή δίπλα στην ψησταριά.Ατέλειωτες ώρες μεθυσιού χαμένες στον πάτο του ποτηριού!



Όταν ήταν να ντύσουμε το σπίτι, κουβαλήσαμε όλα τα παλιά που είχαμε εμείς και οι φίλοι μας από τα σπίτια  παππούδων και γονιών.Οι αγορές επίπλων ήταν ελάχιστες.Τα μοναδικά έπιπλα που αγοράστηκαν, ήταν μια βιβλιοθήκη και ένα καναπεδάκι.Όλα τα παλιά έπιπλα περάστηκαν από τα χέρια μας σε αποκατάσταση τους  με διαβρωτικό, μέχρι την αποκάλυψη του ξύλου.Φαρμάκι,νέα  βαφή και αλλαγή υφασμάτων ήταν το επόμενο στάδιο. Με πολύ προσπάθεια και κόπο μάθαμε τη τεχνική με τη γυναίκα μου.Στρώματα στους καναπέδες  αλλάχθηκαν με προσωπική εργασία. 

Η συντήρηση γενικά του σπιτιού απαιτούσε τουλάχιστον δύο εβδομάδες  κάθε χρόνο συνολικά.Θυμάμαι ότι προγραμματίζαμε να παίρνουμε άδεια τριών εβδομάδων από την εργασία μας, για να περισσεύει μία για διακοπές.


Όταν παίρνω στα χέρια μου τις παλιές φωτογραφίες, δεν μπορώ ακόμη να πιστέψω στο θαύμα της ανάστασης του. Η ανακατασκευή του πήρε 10 μήνες με πολύ προσωπική δουλειά και λιγότερα χρήματα.Όσα χρειάστηκαν συμπληρώθηκαν από τη Τράπεζα.

Είναι αλήθεια ότι αν μου έλεγαν μετά από 16 χρόνια που πέρασαν, να το ξανακάνουμε σήμερα το εγχείρημα, είμαι βέβαιος ότι δεν θα το προσπαθούσαμε! 


Παρ΄ όλα αυτά  θα έλεγα σε κάθε φίλο, "αν κάτι το ονειρεύεται να το τολμήσει,πολλά πράγματα δεν είναι τόσο δύσκολα όσο φαντάζουν αρχικά ". 

Οι φίλοι όταν τους νιώθεις κοντά σου, αντλείς δύναμη από την παρουσία τους.Το μάνταλο στην πόρτα έχει μοιράσει πολλά αντικλείδια και τα μοσχολούλουδα στρώνουν χαλί με το άρωμα τους.Η ομορφιά δεν μπορεί να μένει κλειδωμένη σε σεντούκια, οι αγκαλιές χρειάζονται να γεμίζουν με ζωή!

Όλα τα χαμόγελα μου τα έχω δώσει προσφορά στον χρόνο, που μου χαρίζει μέρες για το κονάκι μου! Χρειαζόμουν κάπου ν'ακουμπήσω.Το σήμερα θα κουβαλάει πάντοτε το χθες,το αύριο είναι αυτό που θα παραμένει άγνωστο.
'Όταν καμιά φορά αραχνιάζει η εικόνα στη σκέψη μου,βιάζομαι να σύρω το φως της μέρας, τρέμουν τα χέρια μου με τη σκέψη αναπόφευκτη.

Μια αυλή πάντοτε, χρειάζεται το γέλιο για να ξεκουραστεί! 


Τάσος Ορφανίδης

7 σχόλια:

  1. " Όλα τα χαμόγελα μου τα έχω δώσει προσφορά στον χρόνο, που μου χαρίζει μέρες για το κονάκι μου! Χρειαζόμουν κάπου ν'ακουμπήσω.Το σήμερα θα κουβαλάει πάντοτε το χθες,το αύριο είναι αυτό που θα παραμένει άγνωστο.
    'Όταν καμιά φορά αραχνιάζει η εικόνα στη σκέψη μου,βιάζομαι να σύρω το φως της μέρας, τρέμουν τα χέρια μου με τη σκέψη αναπόφευκτη.

    Μια αυλή πάντοτε, χρειάζεται το γέλιο για να ξεκουραστεί! "

    Τάσο μου, είσαι καταπληκτικός άνθρωπος με βαθιά αισθήματα..

    Το ίδιο εξαιρετική είναι και η Ιωάννα σου, που κάποτε,
    όταν σου βγει, πρέπει να την "χρωματίσουν" οι λέξεις σου..

    Υγεία σας εύχομαι, αυτό μόνο φτάνει, για να χαίρεστε
    ό τι με αγάπη και μόχθο δημιουργήσατε και πάνω απ`όλα
    τις υπέροχες κόρες σας, Δέσποινα και Λουκία.. σας αγαπώ..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ευχαριστώ Πελαγία , τα λόγια σου με γεμίζουν συγκίνηση, σου στέλνω την αγάπη μας

      Διαγραφή
  2. Ο μερακλής ο Άνθρωπος, τα όνειρα τα κάνει ζωή και έχει ζωή με όνειρα.
    Άξια κατέχεις ότι έχεις και δίκαια η χαρά σου.
    Χαίρομαι κι εγώ με αυτή αγαπημένε φίλε!
    Υγεία και χαμόγελα σε όσους αγαπάς για να είναι όλα καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ευχαριστώ Βαγγέλη για την ευγενική σου χειρονομία αγάπης !

      Διαγραφή
  3. Αγαπητέ Τάσο, σου εύχομαι να απολαμβάνεις τη ζεστασιά του σπιτιού σου δίπλα σε αγαπημένα σου πρόσωπα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αγαπητέ Τάσο, σου εύχομαι να απολαμβάνεις τη ζεστασιά του σπιτιού σου δίπλα σε αγαπημένα σου πρόσωπα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ευχαριστώ Βασίλη τα ίδια σου τα λόγια περιέχουν τόση ζεστασιά!

      Διαγραφή