Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου 2017

Τις Ελληνικές ταινίες που ξεχώρισαν, το κοινό θα πρέπει να τις γνωρίσει και να τις χαρεί



Το 2014 ήταν η χρονιά που με αφορμή  τα 100 χρόνια ελληνικού κινηματογράφου, το 55ο φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης ζήτησε από το κοινό να ψηφίσει τις καλύτερες ταινίες για να κάνει ένα σχετικό αφιέρωμα. Έτσι προέκυψε μία λίστα από αυτές.
Την εποχή εκείνη αρκετά έντυπα σχολίασαν την ενέργεια αυτή και την καυτηρίασαν ως ελλειπή και πρόχειρη.


Η λίστα των είκοσι ταινιών που αναδείχθηκαν  εμφανίζονται παρακάτω με χρονολογική σειρά:

«Κοινωνική σαπίλα», Στέλιος Τατασόπουλος, 1932
«Κάλπικη λίρα», Γιώργος Τζαβέλλας, 1955
«Στέλλα», Μιχάλης Κακογιάννης, 1955
«Ο δράκος», Νίκος Κούνδουρος, 1956
«Συνοικία το όνειρο», Αλέκος Αλεξανδράκης, 1961
«Ευδοκία», Αλέξης Δαμιανός, 1971
«Ο θίασος», Θόδωρος Αγγελόπουλος, 1975
«Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», Νίκος Παναγιωτόπουλος, 1978
«Γλυκιά συμμορία», Νίκος Νικολαΐδης, 1983
«Η τιμή της αγάπης», Τώνια Μαρκετάκη, 1983
«Καλή πατρίδα σύντροφε-Beloiannisz», Λευτέρης Ξανθόπουλος, 1986
«Ολα είναι δρόμος», Παντελής Βούλγαρης, 1998
«Από την άκρη της πόλης», Κωνσταντίνος Γιάνναρης, 1998
«Πες στη μορφίνη, ακόμα την ψάχνω», Γιάννης Φάγκρας, 2001
«Σώσε με», Στράτος Τζίτζης, 2001
«Οι γενναίοι της Σαμοθράκης», Σταμάτης Τσαρουχάς, 2003
«Πολίτικη κουζίνα», Τάσος Μπουλμέτης, 2003
«Στρέλλα», Πάνος Χ. Κούτρας, 2009
«Κυνόδοντας», Γιώργος Λάνθιμος, 2009
«Μικρά Αγγλία», Παντελής Βούλγαρης, 2013



Με αφορμή την αρχική λίστα του φεστιβάλ κινηματογράφου, μίνι γκάλοπ έκανε η Μαρία Κατσουνάκη για λογαριασμό της Καθημερινής, με πρόσωπα των γραμμάτων και των τεχνών ρωτώντας τους ποια είναι η αγαπημένη τους ελληνική ταινία όλων των εποχών. Οι απαντήσεις τους επιφύλαξαν μικρές και μεγάλες εκπλήξεις.

Πρόσωπα των γραμμάτων και των τεχνών
Πηνελόπη Τσιλίκα, ηθοποιός.
Γιώργος Ζώης, κινηματογραφιστής
Ο Βρασίδας Καραλής είναι καθηγητής νεοελληνικών και βυζαντινών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σύδνεϋ. Έχει γράψει δύο βιβλία για τον ελληνικό κινηματογράφο στα αγγλικά.
Βαρδής Μαρινάκης, σκηνοθέτης
Ξένια Καλπακτσόγλου, διευθύντρια Μπιενάλε Αθήνας.
Γιώργος Ζιάκας, σκηνογράφος
Μαρία Παπαδημητρίου, εικαστικός.
Θανάσης Βαλτινός, συγγραφέας
Γιάννης Δασκαλοθανάσης, διευθυντής φωτογραφίας.
Εύα Στεφανή είναι σκηνοθέτις και καθηγήτρια. Διδάσκει ιστορία και θεωρία του κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Διονύσης Σαββόπουλος, μουσικός
Σπύρος Παπαδόπουλος, ηθοποιός
Μύρων Μιχαηλίδης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Θωμάς Μοσχόπουλος, θεατρικός σκηνοθέτης
Γιώργος Αργυροηλιόπουλος, διευθυντής φωτογραφίας
Μισέλ Δημόπουλος, κριτικός κινηματογράφου, πρώην Διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Κωνσταντίνα Βούλγαρη, σκηνοθέτις και υπεύθυνη του www.hitandrun.gr

Λίστα αγαπημένων τους ταινιών που προέκυψε
Ας περιμένουν οι γυναίκες (1998)Σκηνοθεσία:  Σταύρος Τσιώλης
Attenberg (2010)Σκηνοθεσία: Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη
Γλυκιά Συμμορία (1983)Σκηνοθεσία: Νίκος Νικολαϊδης
Ευδοκία (1971)Σκηνοθεσία: Αλέξης Δαμιανός
Zorba the Greek (1964)Σκηνοθεσία: Μιχάλης Κακογιάννης
H δε γυνή να φοβήται τον άνδρα(1965)Σκηνοθεσία: Γιώργος Τζαβέλλας
Ιωάννης ο βίαιος (1973)Σκηνοθεσία: Τώνια Μαρκετάκη
Καιρός των Ελλήνων (1981)Σκηνοθεσία: Λάκης Παπαστάθης
Καταδρομή στο Αιγαίον (1946) Σκηνοθεσία: Μ. Καραγάτση
Μαγική Πόλις (1954)Σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος
Οι κυνηγοί (1977)Σκηνοθεσία: Θεόδωρος Αγγελόπουλος
Σπιρτόκουτο (2003)Σκηνοθεσία: Γιάννης Οικονομίδης
Στέλλα (1955)Σκηνοθεσία: Μιχάλης Κακογιάννης
Τοπίο στην Ομίχλη (1988)Σκηνοθεσία: Θεόδωρος Αγγελόπουλος
Φόβος (1965)Σκηνοθεσία: Κώστας Μανουσάκης




Στα μέσα του 2016 ο Χρήστος Μήτσης ανάρτησε στο περιοδικό Αθηνόραμα με αφορμή τα 40 χρόνια κυκλοφορίας του, λίστα έγκριτων  κριτικών, επιλεγμένων ταινιών της περιόδου 1976 -2016, προτείνοντας στο κοινό του την ψηφοφορία για την ανάδειξη της καλύτερης ταινίας στα πλαίσια  του Athens Open Air Film Festival.

Κριτικοί κινηματογράφου
Δημήτρης Μπούρας (Καθημερινή )
Νίνος Φένεκ Μικελίδης (enetpress.gr )
Χρήστος Μήτσης (Αθηνόραμα )
Λουκάς Κατσίκας (Σινεμά )
Ακης Καπράνος (Τα Νέα )
Κωνσταντίνος Καϊμάκης (Ημερησία )
Γιάννης Ζουμπουλάκης (Το Βήμα )
Ρόμπυ Εκσιέλ (Εθνος )
Δημήτρης Δανίκας (Πρώτο Θέμα )
Λήδα Γαλανού (Η Εφημερίδα των Συντακτών )
Γιάγκος Αντίοχος (Αθηνόραμα )
Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος (Alpha / Lifo )

Από τις προτάσεις διακρίνουμε σε σχέση με τη παραπάνω λίστα του  55ο φεστιβάλ κινηματογράφου, να προκρίνουν τις παρακάτω ταινίες

«Στέλλα», Μιχάλης Κακογιάννης, 1955
«Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», Νίκος Παναγιωτόπουλος, 1978
«Από την άκρη της πόλης», Κωνσταντίνος Γιάνναρης, 1998
«Γλυκιά συμμορία», Νίκος Νικολαΐδης, 1983
«Κυνόδοντας», Γιώργος Λάνθιμος, 2009
«Μικρά Αγγλία», Παντελής Βούλγαρης, 2013

Παράλληλα από τις επιλογές τους προέκυψαν επιπλέον της αρχικής λίστας οι παρακάτω ταινίες

Σπιρτόκουτο Γιάννης Οικονομίδης, 2002
Το Βλέμμα του Οδυσσέα Θόδωρος Αγγελόπουλος, 1995
Οι Απέναντι Γιώργος Πανουσόπουλος, 1981
Απόντες Νίκος Γραμματικός, 1996
Μαχαιροβγάλτης Γιάννης Οικονομίδης, 2010
Άδικος Κόσμος Φίλιππος Τσίτος, 2011
Η Ψυχή στο Στόμα Γιάννης Οικονομίδης, 2007
Ρεμπέτικο Κώστας Φέρρης, 1983
Λευτέρης Δημακόπουλος Περικλής Χούρσογλου, 1993
Ταξίδι στα Κύθηρα Θόδωρος Αγγελόπουλος, 1984
. Μια Αιωνιότητα και Μια Μέρα Θόδωρος Αγγελόπουλος, 1998
Το Δέντρο που Πληγώναμε Δήμος Αβδελιώδης, 1986
Λούφα και Παραλλαγή Νίκος Περάκης, 1984
Πρωινή Περίπολος Νίκος Νικολαΐδης, 1987
Η Φωτογραφία Νίκος Παπατάκης, 1986
Καρκαλού Σταύρος Τορνές, 1984
Μπαλαμός Σταύρος Τορνές, 1982
Αυτή η Νύχτα Μένει Νίκος Παναγιωτόπουλος, 2000
Μελόδραμα; Νίκος Παναγιωτόπουλος, 2002


Την ίδια περίοδο σύμφωνα με Ηuffingtonpost, τo Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (BFI) επέλεξε  τις 10 καλύτερες ταινίες στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, από την εποχή Μιχάλη Κακογιάννη και του Θόδωρου Αγγελόπουλου μέχρι το λεγόμενο «weird wave» του Γιώργου Λάνθιμου και της Ραχήλ Τσαγγάρη.

Στέλλα (1955)Σκηνοθέτης: Μιχάλης Κακογιάννης
Ο Δράκος (1956)Σκηνοθέτης: Νίκος Κούνδουρος
Ποτέ την Κυριακή (1960)Σκηνοθέτης: Ζυλ Ντασέν
Ο Θίασος (1975)Σκηνοθέτης: Θεόδωρος Αγγελόπουλος
Ρεμπέτικο (1983)Σκηνοθέτης: Κώστας Φέρρης
Ταξίδι στα Κύθηρα (1984)Σκηνοθέτης: Θεόδωρος Αγγελόπουλος
Κυνόδοντας (2009)Σκηνοθέτης: Γιώργος Λάνθιμος
Ακαδημία Πλάτωνος (2009)Σκηνοθέτης: Φίλιππος Τσίτος
Attenberg (2012)Σκηνοθέτης: Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη
OXI: An Act of Resistance (2014)Σκηνοθέτης: Ken McMullen

Η Christina Newland του BFI που επιμελήθηκε την λίστα, γράφει στο συνοδευτικό κείμενο:
 «Ο ελληνικός κινηματογράφος, ως επιχείρηση και ως τέχνη, έχει χαρακτηριστεί από την αντιπολίτευση και αγωνίζεται να επιβιώσει εδώ και μισό αιώνα. Την ίδια στιγμή που η τέχνη του κινηματογράφου σε άλλες χώρες ανθίζει -συχνά παρά τα δικτατορικά καθεστώτα και εν καιρώ πολέμου- η βιομηχανία του κινηματογράφου στην Ελλάδα παραπαίει. Χωρίς κρατικά κεφάλαια και αυστηρά ελεγχόμενοι από την προπαγάνδα της εποχής, ακόμα και οι πιο αποφασισμένοι σκηνοθέτες βρήκαν δεκάδες εμπόδια από το πολιτικό τοπίο της χώρας.

Μετά το τέλος της ναζιστικής κατοχής, το έθνος βυθίστηκε σε ένα βάναυσο εμφύλιο πόλεμο, βάζοντας αντιμέτωπους τις βασιλικές δυνάμεις με τους επαναστάτες κομμουνιστές. Κατά τις δεκαετίες του '50 και του '60 υπήρξε μια καλλιτεχνική ανάπαυλα -που αντιπροσωπεύτηκε από τον «νέο ελληνικό κινηματογράφο». Δανειζόμενοι στοιχεία του ιταλικού νεορεαλισμού και εκφράζοντας, ακόμα και πλαγίως, τους αγώνες του πρόσφατου παρελθόντος, σκηνοθέτες όπως ο Μιχάλης Κακογιάννης, ο Νίκος Κούνδουρος και ο Αλέξης Δαμιανός ξεκίνησαν μια νέα στυλιστική αναγέννηση. Αυτό το ορμητικό ρεύμα, όμως σταμάτησε απότομα το 1967, όταν ένα πραξικόπημα οδήγησε σε μια στρατιωτική χούντα που κράτησε σχεδόν μια δεκαετία. Το καθεστώς αυτό ήταν γνωστό για την καταστολή και τη σκληρή λογοκρισία που ασκούσε, με αποτέλεσμα τα στούντιο στην Ελλάδα να καταρρεύσουν.

Οι εγχώριοι κινηματογραφιστές έχουν καταφέρει να κερδίσουν παγκόσμια αναγνώριση μόνο φευγαλέα, καθώς δεν είναι πολλές οι ελληνικές ταινίες έχουν παρουσιαστεί στο αγγλόφωνο κοινό. Τα τελευταία χρόνια όμως αυτό έχει αλλάξει ραγδαία, με μια χούφτα avant-garde σκηνοθετών με περιορισμένο budget να έχει καταφέρει να εισχωρήσει στα μεγάλα ευρωπαϊκά φεστιβάλ. ΤΟ 2009 ο Γιώργος Λάνθιμος κέρδισε το βραβείο Ένα Κάποιο Βλέμμα (Un Certain Regard) στις Κάννες με τον παράξενο «Κυνόδοντα».

Παρά το γεγονός πως η οικονομική κρίση του 2008 εξακολουθεί να τονίζει τις πολιτικές διαμάχες που συνεχίζουν εδώ και χρόνια στη χώρα, έχει επίσης υποδεχθεί την ανεξέλεγκτη αναρχία ενός νέου είδους κινηματογράφου -το οποίο έχει κατηγοριοποιηθεί χοντρικά ως “weird wave”. Οι σκηνοθέτες αυτού του είδους έχουν αντικρούσει την επικρατούσα ελληνική κινηματογραφική παράδοση, επικεντρώνοντας στην ελληνική ιστορία και ταυτότητα και αντιμετωπίζοντας το αυστηρά λογοκριμένο παρελθόν.

Έχοντας όλα αυτά υπόψη, είναι συναρπαστικό να δούμε τι θα κάνει στο άμεσο μέλλον το ελληνικό σινεμά, έτσι όπως βρίσκεται αυτή τη στιγμή ανάμεσα σε μια αναμέτρηση με τη δική του ιστορία και την τολμηρή απόφαση να χαράξει μια εκκεντρική πορεία προς το μέλλον».

Με την μικρή αυτή προσέγγιση του θέματος διαφαίνεται η αξία του Ελληνικού κινηματογράφου.  Το επόμενο φεστιβάλ κινηματογράφου για τη Θεσσαλονίκη δεν θα αργήσει να έλθει .Ήδη διανύουμε το 2017 και έχουμε χρόνο για μια καλή προετοιμασία με ένα αφιέρωμα που θα τρέξει όλη τη χρονιά . 
Στο παρελθόν όταν γέμιζαν οι αίθουσες , ο Ελληνικός κινηματογράφος είχε αγαπηθεί πολύ. Πρόσφατα ταινίες Ελληνικές βραβεύονται και έχουν φθάσει να προτείνονται για Όσκαρ. Είναι μια καλή αφορμή ο πολίτης να προσεγγίσει πάλι τον Ελληνικό κινηματογράφο και να τον αγαπήσει. 
Η κρίση είναι μια κακή δικαιολογία για τους κρατούντες. Ο κινηματογράφος είναι πολιτισμός, ας μη το ξεχνάμε.Ευκαιρία για το ελληνικό σινεμά να προβληματίσει και να  προβληματιστεί.


Τάσος Ορφανίδης  

πηγή:gazzetta.gr,.kathimerini.gr,huffingtonpost.gr,athinorama.gr,in2life.gr/culture,flix.gr/



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου