Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2017

μες την υπόγεια την ταβέρνα, με βαρελίσια ρετσίνα κεχριμπαρένια

Η Γεωργία Βασιλειάδου σε σκηνή από την ταινία "Η κυρία δήμαρχος"
που γυρίστηκε στην ταβέρνα του Παπασπύρου
«Ο έρωτας και το κρασί το ίδιο κάνουνε μεθύσι»

Φτωχά χρόνια αλλά αυθεντικά, μερακλίδικα.

Στις μπακαλοταβέρνες το μεσημέρι όταν έκλεινε ο μπακάλης τους πάγκους του μπακάλικου, έστρωνε κάνα δυο τραπέζια  και μερικές καρέκλες και το γύριζε σε ταβέρνα. Απλωνόντουσαν πάνω σε λαδόκολλα οι μεζέδες από καπνιστή ρέγκα ,ταραμά , ελιές, λακέρδα ,φέτα τυρί με λαδορίγανι, κεφαλοτύρι και καμιά ντομάτα το καλοκαίρι κομμένη στα τέσσερα. Ποτέ δεν έλειπε από το τραπέζι το σπασμένο κρεμμύδι η το σκόρδο για να ζωντανεύει την παρέα.
Στις παλιές ταβέρνες , σε υπόγεια κουτούκια με ρεμπέτικη μουσική, οι μερακλήδες απολάμβαναν την χύμα βαρελίσια ρετσίνα  με τη συνοδεία από τηγανιτά ψαράκια φασολάδα και άλλα μικρά πιάτα με μεζέδες.
Το τελευταίο ποτήρι της ρετσίνας ήθελε να συνοδεύεται από χαλβά με λίγη κανέλα και σταγόνες λεμονιού.
Στις περισσότερες ταβέρνες τα βαρέλια φυλάσσονταν σε υπόγες  γεμάτες τσίκνα και κάπνα.
  
Πάντα τα υπόγεια απέπνεαν μια μαγεία. Ένα τέτοιο κουτούκι με το όνομα «ΥπόγειαΤαβέρνα" , μία από τις 10 καλύτερες ταβέρνες της Αθήνας του 1934,ενέπνευσε και τον Κώστα Βάρναλη στους «Μοιραίους» Το όνομά του το πήρε από το γεγονός ότι ο ποιητής Κώστας Βάρναλης εμπνεύστηκε, μέσα στον χώρο αυτόν, το ποίημα.
Μια μέρα, ο ποιητής Κώστας Βάρναλης, επισκέφτηκε την υπόγεια ταβέρνα και δοκίμασε το κρασί της. Μαγεμένος από την αυθεντική ατμόσφαιρα που επικρατούσε, εμπνεύστηκε το ποίημα "μες την υπόγεια την ταβέρνα" το οποίο αργότερα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης και τραγούδησε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.

 "Μες στην υπόγεια ταβέρνα..." 
Ο Στρατής Τσίρκας (δεξιά) με τον Κώστα Βάρναλη και τον κριτικό Μ. Παπαϊωάννου.


Σε μια γειτονιά δίπλα στο Καλλιμάρμαρο που φέρει το τοπωνύμιο "Βατραχονήσι", στη συμβολή 3 αδιέξοδων δρόμων, την Ευφορίωνος, την Αγίου Σπυρίδωνος και την Αρκτίνου, υπήρχε ένα νεοκλασικό το οποίο χτίστηκε περίπου στα τέλη του 18ου με τις αρχές το 19ου αιώνα.
Στο υπόγειο κατάστημα του νεοκλασικού, ένα καπηλειό έφτιαχνε και πουλούσε κρασί, που ωρίμαζε σε μεγάλα δρύινα βαρέλια. Σιγά σιγά μαζί με το κρασί άρχισε να σερβίρει και λίγο μαγειρευτό φαγητό. Κάπως έτσι γεννήθηκε μία από τις πρώτες ελληνικές ταβέρνες της Αθήνας, η υπόγεια ταβέρνα Παπασπύρου εν έτη 1934.
Η υπόγεια ταβέρνα άρχισε να αποκτάει τους πρώτους πιστούς θαμώνες της. 
Το μυστικό της ήταν ότι την διέσχιζαν τα υπόγεια ρεύματα του ποταμού Ιλισού (σημερινή Βασ. Κωνσταντίνου) και έγλειφαν τα βαρέλια που ωρίμαζε το περίφημο κρασί της. Ένα μάλιστα βαρέλι έβγαζε το καλύτερο κρασί όλων. Ήταν το βαρέλι «Μαρίκα».
Η φήμη της υπόγειας ταβέρνας συνεχώς μεγάλωνε, με αποτέλεσμα πολλές ελληνικές ταινίες που θέλησαν να αποτυπώσουν την εικόνα της αυθεντικής ελληνικής ταβέρνας, να γυριστούν σε αυτήν. Η "κυρία δήμαρχος" με την Γεωργία Βασιλειάδη και τον Αντώνη Αυλωνίτη είναι μία από αυτές. 

Mες την υπόγεια την ταβέρνα,
μες σε καπνούς και σε βρισές
(απάνω στρίγγλιζε η λατέρνα)
όλ' η παρέα πίναμ' εψές·
εψές, σαν όλα τα βραδάκια,
να πάνε κάτου τα φαρμάκια.

Σφιγγόταν ένας πλάι στον άλλο
και κάπου εφτυούσε καταγής.
Ω! πόσο βάσανο μεγάλο
το βάσανο είναι της ζωής!
Όσο κι ο νους να τυραννιέται,
άσπρην ημέρα δε θυμιέται.

Ήλιε και θάλασσα γαλάζα
και βάθος τ' άσωτ' ουρανού!
Ω! της αβγής κροκάτη γάζα,
γαρούφαλα του δειλινού,
λάμπετε, σβήνετε μακριά μας,
χωρίς να μπείτε στην καρδιά μας!

(Tου ενού ο πατέρας χρόνια δέκα
παράλυτος, ίδιο στοιχειό·
τ' άλλου κοντόημερ' η γυναίκα
στο σπίτι λυώνει από χτικιό·
στο Παλαμήδι ο γιος του Mάζη
κ' η κόρη του Γιαβή στο Γκάζι.)

― Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
― Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
― Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
― Φταίει πρώτ' απ' όλα το κρασί!
Ποιος φταίει; ποιος φταίει; Kανένα στόμα
δεν τό βρε και δεν τό πε ακόμα.

Έτσι στη σκοτεινή ταβέρνα
πίνουμε πάντα μας σκυφτοί.
Σαν τα σκουλήκια, κάθε φτέρνα
όπου μας έβρει μας πατεί.
Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα,
προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!

Τάσος Ορφανίδης 



 πηγή για την ¨"υπόγεια ταβέρνα" 
https://el-gr.facebook.com/.../μες-στην-υπόγεια-την-ταβέρνα-η.../1015233106258484
















1 σχόλιο: