Πέμπτη, 2 Οκτωβρίου 2014

"Περί ποιήσεως"

«Η ποίησις είναι ανάπτυξις στίλβοντος ποδηλάτου. Μέσα της όλοι 
μεγαλώνουμε. Οι δρόμοι είναι λευκοί. 
Τ' άνθη μιλούν. Από τα πέταλά
τους αναδύονται συχνά μικρούτσικες παιδίσκες. Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος».
Είπα να ξεκινήσω με τον λαμπερό λόγο
του Ανδρέα Εμπειρίκου, καθώς επιχειρώ
να μιλήσω ακόμα μια φορά για την ποίηση.
Στον τόπο του φωτός παραπέμπει, λοιπόν,
η ποίησις. Στην αθωότητα και στα άνθη
του κόσμου. Στο λαμπύρισμα του φωτός.
Το κάλλος που στίλβει. Ως ανάπτυξις ποδηλάτου. Όπως εκείνο τον νυκτερινό ποδηλάτη της Κυθρέας. Μαζί της ανασαίνουμε
και μαζί της μεγαλώνουμε.

Σκέφτομαι πως σε δύσκολους καιρούς,
η ποίηση έρχεται να μας διανοίξει την
οδό της θαλπωρής. Της στοργής. Της τρυφερότητας. Της αγάπης. Της γαλήνης, που
γύρευε επιμόνως κι ο Σεφέρης. Έτσι η
ποίηση προσλαμβάνει μιαν ιδιάζουσα δυναμική. Αυτήν τη δυναμική της θαλπωρής
αισθάνομαι να μας αποκαλύπτουν οι ποιητές.
Σε καιρούς χαλεπούς έρχεται η ποίησις
με τα υλικά της, κομίζοντας, μέσα από το
μυστικό της βάθος, την παραμυθία. Και
την ίαση.

Σκέφτομαι εκείνο το ποίημα «Μελαγχολ́ια του Ίασονος Κλέανδρου ποιητού εν Κομμαγηνή· 595 μ.Χ.» του Κ. Π. Καβάφη και την εκπληκτικό και λυτρωτική δύναμη της ποιήσεως, μπροστά στη φθορά και τη δοκιμασία του χρόνου:
«Εις σε προστρ́εχω Τ́εχνη της Ποίησεως
που κ́απως ξ́ερεις από φ́αρμακα·
ν́αρκης του άλγους δοκιμ́ες, εν Φαντασ́ια και
Λόγω.
Είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι.
Τα φ́αρμακ́α σου φ́ερε Τ́εχνη της Ποίησεως,
που κ́αμνουνε -για λ́ιγο- να μη νοίωθεται η
πληγή».

Σε καιρούς σκληρούς και βασανιστικούς και αλλότριους η ποίηση μάς οδηγεί στην άλλη πραγματικότητα. Την «πραγματική πραγματικότητα, που είναι αόρατη», για να θυμηθούμε ένα σύγχρονο ποιητή και κριτικό,
τον Νάσο Βαγενά. Αυτήν που μας αναπαύει, αλλά και ελευθερώνει και λυτρώνει από τα δεινά και τη δοκιμασία της ιστορίας. Ακριβώς αυτή η αυθεντικότητα και η ελευθερία και η αλήθεια της ποίησης μας οδηγεί πολλές
φορές κατά τρόπο λυτρωτικό μέσα από δρόμους μυστικούς στον άλλο τόπο, για να θυμηθούμε τα μυστικά τοπία του Σολωμού. Έτσι, μέσα από την ποίηση και την αλήθεια, που αυτή κομίζει, οδηγούμαστε
στον τόπο της ελευθερίας. Που είναι μια ελευθερία άλλης υφής και άλλης ποιότητος, κατά πως μας δίδαξε πιο πριν ο Σολωμός.

Η ποίηση μάς ανάγει και μας οδηγεί στα αρχέτυπα του υπάρχειν. Στον τόπο του ιερού. Που μας συνδέει με την εντός μας ενοικούσα αθανασία. Την Ανάσταση. Έτσι συχνά με τον τρόπο της ποίησης καταφεύγουμε σ' όλες εκείνες τις διαστρωματώσεις της μνήμης, που μας οδηγούν στην υπέρβαση της φθοράς, προκειμένου να διασώσουμε το αρχαίο κάλλος.

Σκέφτομαι, μέσα σ' αυτήν τη φλυαρία και την ανοησία του καθ' ημέραν βίου, μέσα στον λόγο των συνθημάτων που μας κατακλύζoυν και μας τυραννoύν, πόσο διαυγής είναι ο λόγος της ποίησης, κεκαθαρμένος από τις υποκρισίες και τα ψεύδη και την καθολική αθλιότητα. Μπορεί «Κανένας στίχος σήμερα» να μην «κινητοποιεί τις μάζες / Κανένας στίχος σήμερα» να μην «ανατρέπει καθεστώτα», όπως ποιητικώς, πικραινόμενος, δηλώνει ο Μανώλης Αναγνωστάκης, απευθυνόμενος ή αναφερόμενος στον ομότεχνο και φίλο του Τίτο Πατρίκιο, αλλά αποδεσμεύει τέτοιες δυνάμεις, που ανατρέπουν εντός μας την κάθε τυραννία, υπαρξιακή, πολιτική, κοσμική. Δεν είναι τυχαίο, που οι άρχοντες του κόσμου τούτου αντιμετωπίζουν έντρομοι, πολλές φορές, και με δέος τον λόγο και την αλήθεια της ποίησης.

Θα 'θελα να κλείσω αυτά τα ελάχιστα με στίχους του φίλου μου Ανδρέα Παστελλά:
«Η ποίησις δεν γράφεται όπως θέλουμε
μ' άστρα, πουλιά, βεγγαλικά,
φωνές εξαίσιες μουσικές.
Κάποτε ταράζει τον ύπνο μας
τη θύρα μας κρούει το βράδυ μεσάνυχτα
κι εμείς σπεύδουμε περιδεείς κι ανήσυχοι
να τη συναντήσουμε
κι εκείνη έχει φύγει».

Έτσι λοιπόν είπα να γράψω για την ποίηση, με αφορμή τη συνομιλία μου με τους φίλους μου ποιητές, που μαζί τους διαβάσαμε και συνεχίζουμε να διαβάζουμε ποίηση. Και σκέφτομαι πως ο δρόμος αυτός, όπως κι «η εκδρομή αυτή», κατά τον ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκο, «δεν έχει τέλος.»


ΝΙΚΟΣ ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ
πηγή:sigmalive.com η Σημερινή

1 σχόλιο:

  1. Οι ποιητές λένε ναι στα πάθη τους
    Τρυγούν τα μικρά και καθημερινά,
    ανακαλύπτουν το συμπαντικό
    στ’ ασήμαντο
    βρίσκουν τη γαλήνη στη συγνώμη
    τη μεγαλωσύνη στον αλτρουισμό
    το θείο στον έρωτα.
    Οι ποιητές
    ξεγελούν τον χρόνο
    μένουν παιδιά.

    Αργύρης Μπαρής

    Είπα να καταθέσω και εγώ το κάτι τις μου στην όμορφη ανάρτηση περί ποιήσεως!
    .
    Καλημέρα Τάσο

    ΑπάντησηΔιαγραφή